﴿بسم الله الرحمن الرحیم﴾

اوتاوا، ۱۰ جوزا, ۱۳۹۸- جلالت مآبان، نمایندگان کشورهای عضو مشارکت دولتداری باز، نمایندگان نهادهای مدنی، حضار گرامی، خانم ها و آقایان!

در ابتدا سلام و احترام دولت و مردم افغانستان را به حضور همه شما تقدیم می کنم و از دولت کانادا به خاطر میزبانی کنفرانس مهم دولتداری باز و از واحد حمایوی OGP بخاطر فراهم کردن تسهیلات لازم تشکر می کنم.

به خاطر ضیقی وقت اقداماتی را که از طرف حکومت افغانستان برای نهادینه ساختن اصول و معیارهای دولتداری باز انجام شده، به صورت خلاصه و فهرست وار بیان می کنم.

در مقدمه باید بگویم که ما در افغانستان علی رغم تداوم جنگ و خشونت و مقابله با تهدیدات تروریزم، یک دموکراسی نوپا و یک نظام جدید مبتنی بر قانون اساسی را تجربه می کنیم و در این راستا از برنامه و پالیسی دولتداری باز به تمام معنی استقبال می کنیم. زیرا دولتداری باز خود مهم ترین عامل بازدارنده جنگ و خشونت و مافیای سیاسی و اقتصادی است و یک عنصر مهم در ایجاد بستر مناسب برای صلح و زندگی مسالمت آمیز و تقویت دموکراسی است.

ما امسال علی رغم تهدیدات امنیتی، یک انتخابات دشوار پارلمانی را پشت سر گذاشتیم و انتخابات مهم ریاست جمهوری را هم پیش رو داریم. ما به شما اطمینان می دهیم که انتخابات آینده ریاست جمهوری هیچگونه تاثیر منفی در مورد ابتکارات دولتداری باز نخواهد داشت. چنانکه انتخابات، برای حکومت مشروعیت مردمی و ملی ایجاد می کند، دولتداری باز نیز میزان مقبولیت دولت در میان مردم را بالا می برد و برای آنان اعتماد و باور ایجاد می کند و شفافیت و پاسخگویی را ارتقا می بخشد.

ما برای نهادینه ساختن دولتداری باز سه نوع اقدامات بسیار جدی و گسترده را انجام داده ایم:

اول- ایجاد بستر حقوقی مناسب و تصویب قوانین لازم برای شفافیت و پاسخگویی و مشارکت عامه در تصمیم گیری ها و پالیسی سازی ها که چند مورد مهم از اقدامات سال گذشته را در این رابطه نام می برم:

  1. از آنجا که آزادی بیان برای ایجاد شفافیت و پاسخگویی نقش بسیار برجسته دارد و رسانه ها در واقع یک نوع نظارت عمومی بر اعمال حکومت را می توانند اعمال کنند، حکومت افغانستان برای تثبیت و توسعه آزادی بیان و تقویت رسانه های آزاد از هیچ کوششی دریغ نکرده است و به همین جهت افغانستان در مورد آزادی بیان در سطح منطقه نسبت به همه کشورهای منطقه پیشتاز است و از جایگاه بسیار خوبی برخوردار است ولی در عین حال ما در سال گذشته در کنار ایجاد کمیته مشترک حکومت و رسانه ها برای تأمین امنیت و مصونیت خبرنگاران و تأسیس صندوق حمایت از خبرنگاران، قانون دسترسی به اطلاعات را به تصویب رساندیم که در سطح جهانی به عنوان قانون برتر شناخته شد. برای تطبیق این قانون و تضمین حق دسترسی به اطلاعات اکنون کمیسیون مستقلی ایجاد شده است.
  2. در زمینه مبارزه با فساد و ایجاد شفافیت مالی در سال گذشته سه قانون بسیار مهم را نافذ ساخته ایم: یکی قانون مبارزه با فساد با در نظر گرفتن یک کمیسیون مستقل پنج نفره برای تطبیق آن و دوم قانون حمایت از اطلاع دهندگان جرایم فساد اداری و سوم قانون ثبت و بررسی و اشاعه دارایی های مقامات و کارمندان عالی رتبه دولتی که اکنون در سطح هر سه قوه دولت این قوانین تطبیق شده و دارایی های همه ثبت شده است.
  3. برای سهم گیری عامه مردم مخصوصا جامعه مدنی و سکتور خصوصی در قانونگذاری ما امسال در هفته دولتداری باز، قانون مربوط به طی مراحل و انفاذ اسناد تقنینی را تعدیل کردیم. بر اساس این تعدیل وزارت عدلیه و تمام نهادهای حکومتی مکلف هستند در هنگام تسوید و تدوین قوانین مربوطه خود از متخصصین و کارشناسان جامعه مدنی و سکتور خصوصی به شمول نمایندگان زنان دعوت به عمل آورند که در تدوین و تصویب قوانین مربوطه سهم بگیرند. مشارکت مردم در روند قانون سازی و قانون گذاری نتایج بسیار مهمی در پی دارد و از آن جمله:
  • در این شیوه کسانی که به نحوی از قانون متأثر می¬شوند حق مشارکت می¬یابند و این نوعی از تأمین حقوق شهروندان است.
  • با رعایت این شیوه ما در تطبیق قانون لازم نیست از جبر و زور کار بگیریم چون شهروندان قبلا در تدوین آن سهم داشته اند و به طور طبیعی و با میل و رغبت در اجرا و تطبیق آن نیز همکاری خواهند کرد.
  • با اعمال این شیوه، آگاهی¬ حقوقی و آگاهی از قانون میان شهروندان افزایش می¬یابد و آگاهی از قانون اجرای آن را آسان می سازد.
  • مشارکت مردم در تدوین قانون، زمینه مشارکت مردم در پالیسی سازی ها و برنامه های ملی را نیز فراهم خواهد ساخت. چون بسیاری از برنامه های ملی در عرصه های گوناگون در چارچوب قوانین ساخته می شوند.
  • با اعمال این شیوه دموکراسی نهادینه شده و آزادی بیشتر در زمینه آزادی بیان و طرح دیدگاه ها فراهم می شود که در نتیجه میزان رضایتمندی مردم نسبت به حکومت و میزان مشروعیت و مقبولیت دولت نیز بالا خواهد رفت.

    دوم- از نگاه میکانیزم های اجرایی برای تطبیق قوانین مربوطه ما اقدامات ذیل را مخصوصا در سه سال اخیر انجام داده ایم که فقط موارد مهم را فهرست می کنم:

  1. تصویب و تطبیق استراتژی ملی مبارزه با فساد اداری و پلان های تطبیقی آن در ادارات دولتی؛
  2. تصویب و تطبیق برنامه ملی اصلاحات عدلی و قضایی و پلان های تطبیقی آن؛
  3. ایجاد شورای عالی حاکمیت قانون تحت ریاست رئیس جمهور با سه کمیته فرعی به نام: کمیته قوانین، کمیته عدلی و قضایی و کمیته مبارزه با فساد اداری؛
  4. تأسیس مرکز خاص عدلی و قضایی مبارزه با جرایم سنگین فساد اداری؛
  5. ایجاد معاونت اختصاصی مبارزه با فساد اداری در لوی سارنوالی؛
  6. تعدیل و اصلاح قانون تدارکات و تأسیس اداره ملی تدارکات و کمیسیون ملی تدارکات به منظور ایجاد شفافیت در سیستم تدارکات و قراردادهای دولتی؛
  7. تطبیق برنامه اصلاحات د رگمرکات و میکانیزم جمع آوری عواید و افزایش عواید ملی؛
  8. ایجاد سیستم خاص کانکور عمومی و رقابت آزاد در استخدام کارمندان خدمات ملکی به منظور تأمین شایسته سالاری؛
  9. در نظر گرفتن امتیازات خاص برای زنان در استخدام به منظور تأمین تساوی جندر به گونه ای که در سال گذشته میزان مشارکت زنان در رهبری و مدیریت اداره عامه به طور چشمگیری افزایش یافته است و همچنین ایجاد سارنوالی اختصاصی و دیوان های اختصاصی منع خشونت علیه زنان.

    سوم- اما مهم تر از همه این که ما بعد از پیوستن به مشارکت دولتداری باز به تاریخ ۸ دسمبر ۲۰۱۶ (۱۸ قوس ۱۳۹۵) بلافاصله سکرتریت آن را در دفتر ریاست جمهوری ایجاد کردیم و مجتمع مشارکت دولتداری باز مرکب از ۳۴ عضو به صورت مساوی از دولت و نهادهای مدنی را فعال ساختیم و به تعقیب آن برنامه عمل ملی دولتداری باز افغانستان را ترتیب دادیم که مشتمل بر ۱۳ تعهد بود. خوشبختانه همه این تعهدات در حال تکمیل شدن است و ما اکنون برای تدوین برنامه دوم عمل ملی دولتداری باز افغانستان آمادگی می گیریم.

    من امروز یکبار دیگر تعهد پایدار و متداوم افغانستان نسبت به اهداف سازمان بزرگ OGP را اعلام می دارم و از جانب حکومت افغانستان در این رابطه از همه کسانی که در سطح ملی و بین المللی با ما در جهت تطبیق این برنامه همکاری کردند صمیمانه تشکر می کنم. تطبیق دولتداری باز مسئولیت همه دولت ها و همه آزاداندیشان و پاکدستان جوامع بشری است. بیایید برای ایجاد شفافیت بیشتر و مسئولیت پذیری و پاسخگویی بهتر، همگی در کنار همدیگر با هر نوع فساد و قانون گریزی مبارزه کنیم.

    تشکر از توجه شما

    السلام علیکم و رحمت الله و برکاته